Czy za jazdę po alkoholu można stracić samochód? Tak. Od 2024 roku polskie przepisy przewidują możliwość orzeczenia przepadku pojazdu mechanicznego, potocznie określanego jako konfiskata samochodu.
Zasady te zostały jednak istotnie zmienione 29 stycznia 2026 roku. Obecnie nie każda jazda w stanie nietrzeźwości oznacza automatyczną utratę samochodu. Kluczowe znaczenie ma przede wszystkim poziom alkoholu, własność pojazdu oraz okoliczności konkretnego zdarzenia.
Najważniejsza granica to obecnie 1,5 promila alkoholu we krwi albo 0,75 mg/dm³ alkoholu w wydychanym powietrzu.
Kiedy zabierają samochód za jazdę po alkoholu?
Obecnie art. 44b Kodeksu karnego przewiduje dwie podstawowe sytuacje.
| Stężenie alkoholu | Przepadek samochodu |
|---|---|
| od stanu nietrzeźwości do poniżej 1,5‰ | sąd może orzec przepadek |
| co najmniej 1,5‰ | sąd co do zasady musi orzec przepadek |
| co najmniej 0,75 mg/dm³ w wydychanym powietrzu | sąd co do zasady musi orzec przepadek |
Oznacza to istotną zmianę w porównaniu z poprzednimi przepisami.
Jeżeli kierowca prowadził samochód w stanie nietrzeźwości, ale miał mniej niż 1,5‰, przepadek samochodu nie jest automatyczny. Sąd może go orzec, ale nie musi.
Jeżeli natomiast stężenie wynosiło co najmniej 1,5‰ albo prowadziło do osiągnięcia takiego poziomu, zasadą jest orzeczenie przepadku pojazdu.
Czy przy 1 promila można stracić samochód?
Tak.
To jedna z najważniejszych zmian, o których warto wiedzieć.
Próg 1,5‰ nie oznacza, że przy niższym stężeniu samochód jest całkowicie bezpieczny. Art. 44b § 1 k.k. pozwala sądowi orzec przepadek pojazdu również przy skazaniu za zwykłą jazdę w stanie nietrzeźwości z art. 178a § 1 k.k.
Przykładowo kierowca mający 1,0‰ alkoholu może zostać skazany za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, a sąd może dodatkowo zdecydować o przepadku jego samochodu.
Różnica polega na tym, że w takim przypadku przepadek jest fakultatywny.
Przy 1,5‰ i więcej staje się natomiast zasadą.
Czy przy 1,5 promila samochód zawsze przepada?
Nie w każdym przypadku.
Przepisy przewidują możliwość odstąpienia od przepadku również wtedy, gdy kierowca miał co najmniej 1,5‰.
Sąd może nie orzec przepadku, jeżeli zachodzi wyjątkowy wypadek uzasadniony szczególnymi okolicznościami.
Jest to jednak wyjątek od zasady, dlatego samo stwierdzenie, że samochód jest potrzebny do pracy albo że jego utrata będzie dla kierowcy dotkliwa, nie musi być wystarczające.
Jeżeli obrona zmierza do zachowania pojazdu, szczególne okoliczności powinny zostać dokładnie wykazane i – w miarę możliwości – udokumentowane.
Co jeśli samochód nie należy do kierowcy?
Od 29 stycznia 2026 roku obowiązuje tutaj bardzo istotna zmiana.
Jeżeli samochód nie stanowi wyłącznej własności sprawcy, sąd nie orzeka jego przepadku.
Dotyczy to m.in. sytuacji, gdy samochód:
- jest współwłasnością innej osoby,
- jest przedmiotem leasingu,
- został wypożyczony,
- należy do pracodawcy,
- należy do członka rodziny lub innej osoby.
Nie oznacza to jednak braku dodatkowej sankcji finansowej.
W takim przypadku sąd orzeka nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa w wysokości od 5 000 zł do 500 000 zł.
Samochód wspólny z żoną lub mężem – czy może zostać skonfiskowany?
Jeżeli pojazd nie stanowi wyłącznej własności kierowcy, art. 44b § 5 k.k. wyłącza możliwość orzeczenia jego przepadku.
Ma to duże znaczenie przy samochodach stanowiących majątek wspólny małżonków albo będących przedmiotem współwłasności.
W takiej sytuacji zamiast konfiskaty samochodu zastosowanie może znaleźć nawiązka od 5 000 zł do 500 000 zł.
Dlatego ustalenie rzeczywistego stanu własności samochodu może być jedną z pierwszych kwestii, które należy przeanalizować w sprawie.
Samochód w leasingu a jazda po alkoholu
W przypadku samochodu leasingowanego kierowca nie jest jego właścicielem.
Sam pojazd nie powinien więc podlegać przepadkowi na podstawie art. 44b k.k.
Zamiast tego zastosowanie znajduje mechanizm nawiązki.
Co istotne, istnieją już orzeczenia wydane w 2026 roku, w których sądy stosowały nowe przepisy właśnie do samochodów leasingowanych.
Przykładowo w jednej ze spraw wartość pojazdu wynosiła ponad 208 tys. zł. Na gruncie wcześniejszych przepisów orzeczono przepadek równowartości samochodu. Po zmianie prawa sąd odwoławczy zastosował nowe, korzystniejsze przepisy i orzekł nawiązkę w wysokości 40 tys. zł.
Nie ma już przepadku równowartości samochodu
To jedna z największych zmian obowiązujących od 29 stycznia 2026 roku.
Według wcześniejszych przepisów, jeżeli samochód nie należał wyłącznie do sprawcy, sąd mógł być zobowiązany do orzeczenia przepadku równowartości pojazdu.
W praktyce mogło to oznaczać obowiązek zapłaty bardzo wysokiej kwoty odpowiadającej wartości samochodu.
Obecnie z tego rozwiązania zrezygnowano.
Jeżeli samochód nie jest wyłączną własnością kierowcy, orzekana jest zamiast tego nawiązka od 5 000 zł do 500 000 zł.
Nie oznacza to więc automatycznie obowiązku zapłaty pełnej wartości samochodu.
Jak wysoką nawiązkę może orzec sąd?
Przepisy pozostawiają bardzo szeroki zakres:
od 5 000 zł do 500 000 zł.
Wysokość konkretnej nawiązki zależy od okoliczności sprawy.
W praktyce już w pierwszych orzeczeniach wydawanych po zmianie przepisów sądy stosowały nowe regulacje jako korzystniejsze dla oskarżonych.
Przykładowo Sąd Okręgowy w Siedlcach w sprawie II Ka 195/26 zastąpił wcześniejszy przepadek równowartości pojazdu wynoszący 235 000 zł nawiązką w wysokości 20 000 zł.
W innej sprawie, II Ka 238/26, zamiast przepadku równowartości samochodu w kwocie 112 791 zł orzeczono nawiązkę wynoszącą 40 000 zł.
Nie oznacza to oczywiście, że takie kwoty będą stosowane w każdej sprawie. Każdorazowo sąd ocenia indywidualne okoliczności przypadku.
Co jeśli kierowca sprzeda samochód przed wyrokiem?
Sprzedaż samochodu po popełnieniu przestępstwa nie jest prostym sposobem na uniknięcie konsekwencji.
Jeżeli orzeczenie przepadku nie jest możliwe lub celowe, w szczególności dlatego, że sprawca zbył pojazd, utracił go albo samochód został zniszczony lub poważnie uszkodzony, sąd może orzec nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa w wysokości od 5 000 zł do 500 000 zł.
Dlatego próba szybkiego przepisania albo sprzedaży samochodu po zdarzeniu nie daje gwarancji uniknięcia sankcji majątkowej.
Czy Policja od razu zabiera samochód?
Trzeba rozróżnić tymczasowe zajęcie samochodu od późniejszego orzeczenia jego przepadku przez sąd.
Przy przestępstwach, w których ze względu na poziom alkoholu zachodzi podstawa do obligatoryjnego przepadku pojazdu – czyli przede wszystkim przy co najmniej 1,5‰ lub 0,75 mg/dm³ – Policja dokonuje tymczasowego zajęcia samochodu.
Nie oznacza to jednak, że Policja już w chwili kontroli staje się właścicielem auta.
Ostatecznie o przepadku decyduje sąd.
Co z samochodem zatrzymanym przy wyniku poniżej 1,5 promila?
Po zmianach z 2026 roku obligatoryjne tymczasowe zajęcie pojazdu zostało powiązane z przypadkami, w których zachodzą przesłanki obowiązkowego przepadku.
Co więcej, ustawa nowelizująca przewidziała zwrot samochodów wcześniej tymczasowo zajętych w niektórych sprawach, w których stężenie wynosiło pomiędzy dotychczasowym a nowym progiem.
Pokazuje to, jak istotna była zmiana przepisów z 29 stycznia 2026 roku.
Co jeśli do jazdy po alkoholu doszło przed 29 stycznia 2026 roku?
Takie sprawy wymagają szczególnej analizy.
Kodeks karny przewiduje zasadę, zgodnie z którą jeżeli pomiędzy popełnieniem czynu a wydaniem wyroku zmieniła się ustawa, co do zasady stosuje się ustawę nową, chyba że wcześniejsza jest dla sprawcy względniejsza.
W praktyce sądy odwoławcze w 2026 roku stosowały już nowe zasady dotyczące przepadku samochodu również do czynów popełnionych wcześniej, jeżeli nowa regulacja okazywała się dla oskarżonego korzystniejsza.
Może mieć to ogromne znaczenie w sprawach, w których wcześniej orzeczono przepadek równowartości bardzo drogiego pojazdu.
Czy warunkowe umorzenie postępowania chroni samochód przed przepadkiem?
Warunkowe umorzenie postępowania jest jednym z najważniejszych rozwiązań, które należy rozważyć przy sprawach dotyczących jazdy po alkoholu.
Nie można jednak automatycznie przyjąć, że warunkowe umorzenie zawsze wykluczy przepadek samochodu.
Art. 45a § 1 Kodeksu karnego przewiduje możliwość orzeczenia przepadku również w razie warunkowego umorzenia postępowania.
Każdą taką sprawę należy więc analizować indywidualnie.
Więcej o samym warunkowym umorzeniu można przeczytać w naszym artykule „Warunkowe umorzenie postępowania za jazdę po alkoholu”.
Konfiskata samochodu a zakaz prowadzenia pojazdów
Przepadek samochodu nie zastępuje zakazu prowadzenia pojazdów.
Są to dwie odrębne konsekwencje.
Kierowca może więc jednocześnie stracić samochód i otrzymać kilkuletni zakaz prowadzenia pojazdów.
Jeżeli chcesz sprawdzić, jak długo może trwać zakaz, przeczytaj również artykuł „Na ile zabierają prawo jazdy po alkoholu?”.
Po wykonaniu odpowiedniej części zakazu w określonych przypadkach możliwe jest natomiast wystąpienie do sądu o zmianę sposobu jego wykonywania poprzez blokadę alkoholową.
Czy można uniknąć konfiskaty samochodu?
To zależy przede wszystkim od poziomu alkoholu oraz własności samochodu.
Przy stężeniu poniżej 1,5‰ przepadek jest fakultatywny. Oznacza to, że istnieje możliwość przedstawiania argumentów przemawiających za jego nieorzekaniem.
Przy co najmniej 1,5‰ sytuacja jest trudniejsza, ponieważ przepadek jest zasadą. Nadal jednak ustawa pozwala sądowi odstąpić od niego w wyjątkowym wypadku uzasadnionym szczególnymi okolicznościami.
Jeżeli samochód nie stanowi wyłącznej własności sprawcy, jego przepadek nie jest orzekany, ale należy liczyć się z możliwością lub obowiązkiem zapłaty nawiązki.
Dlatego w sprawach tego rodzaju znaczenie ma nie tylko wynik badania trzeźwości, ale również dokumenty dotyczące własności pojazdu, okoliczności jego użytkowania oraz sytuacja osobista i majątkowa oskarżonego.
Konfiskata samochodu za alkohol – najczęściej zadawane pytania
Od ilu promili zabierają samochód?
Przy stężeniu co najmniej 1,5‰ przepadek własnego samochodu jest co do zasady obowiązkowy. Przy niższym stężeniu, jeżeli kierowca odpowiada za przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości, sąd może orzec przepadek fakultatywnie.
Czy za 1 promil można stracić samochód?
Tak. Przy wyniku poniżej 1,5‰ sąd może orzec przepadek samochodu, choć nie jest do tego automatycznie zobowiązany.
Czy zabiorą samochód należący do żony?
Jeżeli samochód nie jest wyłączną własnością sprawcy, nie orzeka się jego przepadku na podstawie art. 44b k.k. Zamiast tego może znaleźć zastosowanie nawiązka przewidziana przez ustawę.
Czy zabierają samochód w leasingu?
Nie orzeka się przepadku samochodu, który nie stanowi wyłącznej własności sprawcy. W przypadku pojazdu leasingowanego zastosowanie może znaleźć nawiązka od 5 000 zł do 500 000 zł.
Czy trzeba zapłacić równowartość leasingowanego samochodu?
Według przepisów obowiązujących od 29 stycznia 2026 roku nie stosuje się już wcześniejszej konstrukcji przepadku równowartości pojazdu. Zamiast niej przewidziana została nawiązka.
Czy sprzedaż auta pozwala uniknąć konfiskaty?
Nie daje takiej gwarancji. Jeżeli przepadek nie może zostać wykonany m.in. wskutek sprzedaży auta, sąd może orzec nawiązkę do 500 000 zł.
Czy można odwołać się od konfiskaty samochodu?
Tak. Rozstrzygnięcie dotyczące przepadku pojazdu jest częścią orzeczenia sądu i może być kwestionowane w środku odwoławczym na zasadach przewidzianych w postępowaniu karnym.
Adwokat w Żorach – sprawa o konfiskatę samochodu za alkohol
Jeżeli prowadzono wobec Ciebie postępowanie dotyczące jazdy po alkoholu, a samochód został tymczasowo zajęty albo istnieje ryzyko orzeczenia jego przepadku, warto przeanalizować nie tylko poziom alkoholu, ale również własność pojazdu i przepisy obowiązujące w dacie czynu.
Adwokaci Bolesławscy w Żorach prowadzą sprawy karne dotyczące jazdy w stanie nietrzeźwości, zakazów prowadzenia pojazdów, konfiskaty samochodu, warunkowego umorzenia postępowania oraz blokady alkoholowej. Jeżeli potrzebujesz adwokata w Żorach w sprawie dotyczącej jazdy po alkoholu, skontaktuj się z kancelarią w celu przeanalizowania konkretnej sytuacji.

