Prowadzenie samochodu po alkoholu może skutkować nie tylko grzywną lub odpowiedzialnością karną, ale przede wszystkim utratą możliwości prowadzenia pojazdów. Jedno z najczęściej zadawanych pytań brzmi: na ile zabierają prawo jazdy po alkoholu?

Odpowiedź zależy przede wszystkim od wyniku badania trzeźwości. Inne zasady obowiązują kierowcę znajdującego się w stanie po użyciu alkoholu, a inne osobę prowadzącą samochód w stanie nietrzeźwości.

W praktyce różnica może być bardzo duża. Zakaz może wynosić od 6 miesięcy, ale w przypadku przestępstwa standardowo zaczyna się od 3 lat, a w szczególnych przypadkach może zostać orzeczony nawet dożywotnio.

Na ile zabierają prawo jazdy po alkoholu?

Najważniejsze zasady można przedstawić następująco:

Wynik badania	Kwalifikacja	Zakaz prowadzenia pojazdów
poniżej 0,2‰	co do zasady brak odpowiedzialności za jazdę po alkoholu	brak
0,2–0,5‰	stan po użyciu alkoholu – wykroczenie	od 6 miesięcy do 3 lat
powyżej 0,5‰	stan nietrzeźwości – przestępstwo	przy skazaniu zasadniczo od 3 do 15 lat
ponowne przestępstwo w warunkach art. 178a § 4 k.k.	przestępstwo	co do zasady zakaz dożywotni

W przypadku badania wydychanego powietrza stan po użyciu alkoholu występuje przy wyniku od 0,1 mg/l do 0,25 mg/l, natomiast wynik przekraczający 0,25 mg/l oznacza stan nietrzeźwości.

Warto zwrócić uwagę na graniczną wartość 0,5‰. Stan nietrzeźwości rozpoczyna się dopiero po przekroczeniu 0,5‰.

Jazda po użyciu alkoholu – prawo jazdy od 6 miesięcy do 3 lat

Jeżeli zawartość alkoholu wynosi od 0,2‰ do 0,5‰, kierowca znajduje się w tzw. stanie po użyciu alkoholu.

Prowadzenie pojazdu mechanicznego w takim stanie stanowi wykroczenie określone w art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń.

W takim przypadku sąd obowiązkowo orzeka zakaz prowadzenia pojazdów. Zgodnie z art. 29 Kodeksu wykroczeń zakaz może zostać wymierzony na okres od 6 miesięcy do 3 lat.

Nie oznacza to więc, że każda osoba zatrzymana z wynikiem np. 0,3‰ automatycznie straci prawo jazdy na 3 lata. Sąd ustala długość zakazu indywidualnie w granicach przewidzianych przez ustawę.

Znaczenie mogą mieć m.in. okoliczności jazdy, wynik badania, dotychczasowa karalność kierowcy oraz jego zachowanie.

Powyżej 0,5 promila – minimum 3 lata zakazu

Sytuacja zmienia się zasadniczo, gdy kierowca przekroczy 0,5‰ alkoholu we krwi albo 0,25 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu.

Mamy wówczas do czynienia ze stanem nietrzeźwości, a prowadzenie pojazdu mechanicznego stanowi przestępstwo z art. 178a § 1 Kodeksu karnego.

W przypadku skazania za jazdę w stanie nietrzeźwości sąd ma obowiązek orzec zakaz prowadzenia pojazdów na okres nie krótszy niż 3 lata.

Zakaz może zostać orzeczony nawet na 15 lat.

Dlatego odpowiedź na pytanie „na ile zabierają prawo jazdy po alkoholu?” w przypadku kierowcy, który miał np. 0,8‰, brzmi: jeżeli dojdzie do skazania, zasadniczo należy liczyć się z co najmniej 3-letnim zakazem prowadzenia pojazdów.

Czy za jazdę po alkoholu zawsze traci się prawo jazdy na minimum 3 lata?

Nie zawsze.

Bardzo ważnym wyjątkiem jest warunkowe umorzenie postępowania karnego.

Jeżeli sąd warunkowo umorzy postępowanie dotyczące czynu z art. 178a § 1 k.k., nie dochodzi do skazania. W takim przypadku nie obowiązuje automatycznie minimalny 3-letni okres wynikający z art. 42 § 2 Kodeksu karnego.

Przy warunkowym umorzeniu sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów na okres do 2 lat.

Oznacza to, że w odpowiedniej sprawie możliwe jest uzyskanie zakazu znacznie krótszego niż standardowe 3 lata.

Warunkowe umorzenie nie jest jednak automatyczne. Sąd bada m.in. okoliczności zdarzenia, stopień winy i społecznej szkodliwości czynu, wcześniejszą karalność oraz właściwości i warunki osobiste sprawcy.

Więcej na ten temat opisujemy w artykule: „Warunkowe umorzenie postępowania za jazdę po alkoholu”.

Czy czas od zatrzymania prawa jazdy przez Policję wlicza się do zakazu?

Tak.

Policja może zatrzymać prawo jazdy już bezpośrednio po ujawnieniu jazdy po alkoholu. Sprawa sądowa może natomiast zakończyć się dopiero po kilku miesiącach.

Ten okres nie przepada.

Zarówno w sprawie o wykroczenie, jak i w sprawie o przestępstwo okres wcześniejszego zatrzymania prawa jazdy zalicza się na poczet orzeczonego później zakazu prowadzenia pojazdów.

Przykładowo, jeżeli prawo jazdy zostało zatrzymane 1 stycznia, a kilka miesięcy później sąd prawomocnie orzeknie zakaz prowadzenia pojazdów, okres od zatrzymania dokumentu zostanie uwzględniony przy wykonywaniu zakazu.

Jest to szczególnie istotne w sprawach, które trwają wiele miesięcy.

Kiedy sąd może orzec dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów?

Znacznie surowsze konsekwencje przewidziano między innymi dla kierowców odpowiadających w warunkach określonych w art. 178a § 4 Kodeksu karnego.

Chodzi m.in. o sytuacje, w których sprawca był wcześniej prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości albo dopuszcza się kolejnego czynu w okresie obowiązywania odpowiedniego zakazu prowadzenia pojazdów.

W takich przypadkach przepisy przewidują co do zasady dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, przy czym ustawa przewiduje możliwość odmiennego rozstrzygnięcia w wyjątkowym wypadku uzasadnionym szczególnymi okolicznościami.

Czy można wcześniej odzyskać możliwość prowadzenia samochodu?

W określonych sytuacjach istnieje takie rozwiązanie.

Po wykonaniu co najmniej połowy orzeczonego zakazu można wystąpić do sądu o zmianę sposobu jego wykonywania.

Sąd może zezwolić na prowadzenie pojazdów wyposażonych w blokadę alkoholową. Formalnie nie jest to całkowite uchylenie zakazu. Zakaz jest nadal wykonywany, ale kierowca może prowadzić samochód posiadający odpowiednie urządzenie uniemożliwiające uruchomienie pojazdu po wykryciu alkoholu.

Przy zakazie wynoszącym 3 lata wniosek można więc co do zasady złożyć po wykonaniu 1 roku i 6 miesięcy zakazu.

Samo upłynięcie połowy okresu nie oznacza jednak automatycznej zgody. Sąd ocenia między innymi zachowanie kierowcy w okresie wykonywania środka oraz to, czy dalsze prowadzenie pojazdu nie będzie zagrażało bezpieczeństwu w komunikacji.

Przy zakazie dożywotnim możliwość ubiegania się o takie rozwiązanie pojawia się po co najmniej 10 latach wykonywania zakazu.

Czy po zakończeniu zakazu trzeba ponownie zdawać egzamin?

Długość zakazu ma również znaczenie dla procedury odzyskania uprawnień.

Jeżeli zakaz prowadzenia pojazdów został orzeczony na okres przekraczający rok, przywrócenie uprawnień wiąże się co do zasady z koniecznością uzyskania pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.

W praktyce oznacza to, że 3-letni zakaz za jazdę w stanie nietrzeźwości pociąga za sobą dodatkowe formalności związane z odzyskaniem uprawnień.

Dlatego o konsekwencjach jazdy po alkoholu warto myśleć nie tylko w kontekście samej długości zakazu.

Od czego zależy długość zakazu prowadzenia pojazdów?

Nie ma jednej odpowiedzi właściwej dla każdej sprawy.

Inaczej oceniana może być sytuacja osoby zatrzymanej przy wyniku niewiele przekraczającym ustawowy próg, która przejechała krótki odcinek i wcześniej nie była karana, a inaczej kierowcy z wysokim stężeniem alkoholu, który stworzył realne zagrożenie dla innych uczestników ruchu.

Dlatego znaczenie ma dokładna analiza okoliczności konkretnego zdarzenia, wyników kolejnych badań oraz całego materiału dowodowego.

W sprawach o czyn z art. 178a § 1 k.k. szczególnie istotne może być również ustalenie, czy istnieją podstawy do wystąpienia o warunkowe umorzenie postępowania, ponieważ może mieć ono zasadniczy wpływ na długość zakazu prowadzenia pojazdów.

Na ile zabierają prawo jazdy po alkoholu – podsumowanie

Przy wyniku od 0,2‰ do 0,5‰ mamy do czynienia z wykroczeniem i zakazem prowadzenia pojazdów od 6 miesięcy do 3 lat.

Przy wyniku powyżej 0,5‰ prowadzenie pojazdu mechanicznego stanowi przestępstwo. W razie skazania zakaz wynosi zasadniczo od 3 do 15 lat.

Istotną możliwością w części spraw jest warunkowe umorzenie postępowania, przy którym sąd może orzec zakaz na okres do 2 lat. Po wykonaniu połowy zakazu możliwe jest natomiast ubieganie się o zmianę sposobu jego wykonywania poprzez zastosowanie blokady alkoholowej.

Każda sprawa wymaga jednak indywidualnej oceny.

Adwokaci Bolesławscy w Żorach prowadzą sprawy karne dotyczące kierowania pojazdami po alkoholu, w tym sprawy o warunkowe umorzenie postępowania oraz sprawy związane z zakazem prowadzenia pojazdów.

Najczęściej zadawane pytania – FAQ

Ile zabierają prawo jazdy za 0,3 promila?

Wynik 0,3‰ oznacza stan po użyciu alkoholu. W przypadku prowadzenia pojazdu mechanicznego jest to wykroczenie. Zakaz prowadzenia pojazdów może wynosić od 6 miesięcy do 3 lat.

Ile zabierają prawo jazdy za 0,5 promila?

Dokładnie 0,5‰ mieści się jeszcze w ustawowym przedziale stanu po użyciu alkoholu. Stan nietrzeźwości zachodzi, gdy stężenie alkoholu przekracza 0,5‰.

Ile zabierają prawo jazdy za 1 promil?

Przy 1‰ kierowca znajduje się w stanie nietrzeźwości. Jeżeli zostanie skazany za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., sąd zasadniczo musi orzec zakaz prowadzenia pojazdów na minimum 3 lata.

Czy można dostać mniej niż 3 lata zakazu za jazdę po alkoholu?

Tak. Jednym z najważniejszych rozwiązań jest warunkowe umorzenie postępowania. W takim przypadku sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów do 2 lat.

Czy okres zatrzymania prawa jazdy przez Policję wlicza się do zakazu?

Tak. Okres zatrzymania prawa jazdy zalicza się na poczet później orzeczonego zakazu.

Czy można skrócić 3-letni zakaz prowadzenia pojazdów?

Po wykonaniu co najmniej połowy zakazu można wystąpić o zmianę sposobu jego wykonywania i możliwość prowadzenia samochodów wyposażonych w blokadę alkoholową. Przy zakazie 3-letnim oznacza to możliwość złożenia wniosku po 1 roku i 6 miesiącach.

 

Jeżeli potrzebujesz pomocy w sprawie dotyczącej jazdy po alkoholu, zatrzymania prawa jazdy, zakazu prowadzenia pojazdów albo warunkowego umorzenia postępowania, skontaktuj się z naszą kancelarią. Adwokaci Bolesławscy w Żorach prowadzą sprawy karne na terenie Żor i całego Śląska. Jeżeli interesuje Cię adwokat w Żorach, pomoc w sprawie karnej albo obrona w postępowaniu o czyn z art. 178a k.k., sprawdź również nasze pozostałe materiały i zakres świadczonej pomocy prawnej.

adw. Klaudia Bolesławska