Podział majątku po rozwodzie często prowadzi do sporu o to, czy małżonek, który w czasie trwania małżeństwa zarabiał znacznie więcej, powinien otrzymać większą część wspólnego dorobku. Sąd Najwyższy w postanowieniu z 14 lipca 2026 r., sygn. I CSK 1665/26, przypomniał, że sama różnica w wysokości zarobków nie jest wystarczającą podstawą do ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym.
Orzeczenie ma duże znaczenie praktyczne dla osób prowadzących sprawę o rozwód i podział majątku, szczególnie gdy w małżeństwie funkcjonował podział obowiązków, w którym jedna osoba w większym stopniu pracowała zawodowo, a druga zajmowała się dziećmi i gospodarstwem domowym.
Mąż chciał 90 proc. majątku. Żona miała otrzymać 10 proc.
Sprawa, która trafiła do Sądu Najwyższego, dotyczyła byłych małżonków i podziału ich majątku wspólnego.
Mężczyzna pracował w budownictwie i osiągał zdecydowanie wyższe dochody niż jego żona, która pracowała jako sprzedawczyni. Domagał się ustalenia, że jego udział w majątku wspólnym wynosi 90 proc., a udział byłej żony jedynie 10 proc.
Sąd Rejonowy w Wągrowcu nie zgodził się z takim stanowiskiem i przyjął równe udziały małżonków. Apelacja została następnie oddalona przez Sąd Okręgowy w Poznaniu postanowieniem z 20 listopada 2025 r. Wnioskodawca skierował sprawę do Sądu Najwyższego, który odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Sprawa pokazuje, że przy podziale majątku nie można ograniczać się do prostego porównania przelewów wynagrodzenia wpływających na rachunki każdego z małżonków.
Zasadą jest równy podział majątku wspólnego
Punktem wyjścia jest art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.
Oznacza to, że zasadniczo po ustaniu wspólności majątkowej przyjmuje się udziały po 1/2 dla każdego z małżonków.
Prawo dopuszcza jednak wyjątek. Zgodnie z art. 43 § 2 k.r.o. z ważnych powodów można żądać ustalenia udziałów z uwzględnieniem stopnia, w jakim każdy z małżonków przyczynił się do powstania majątku. Z kolei § 3 tego przepisu nakazuje uwzględniać także osobistą pracę przy wychowaniu dzieci oraz prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego.
Kiedy możliwe są nierówne udziały w majątku?
Sąd Najwyższy w sprawie I CSK 1665/26 przypomniał, że do ustalenia nierównych udziałów konieczne jest łączne wystąpienie dwóch przesłanek:
- małżonkowie w różnym stopniu przyczynili się do powstania majątku wspólnego,
- istnieją ważne powody, które uzasadniają odstąpienie od zasady równych udziałów.
Nie wystarczy więc wykazać jedynie, że jedna osoba zarabiała 10 000 zł miesięcznie, a druga 3 000 zł.
Sąd bada całokształt funkcjonowania rodziny i sposób, w jaki każdy z małżonków realizował swoje obowiązki.
Praca w domu i wychowywanie dzieci również mają znaczenie przy podziale majątku
To jeden z najważniejszych praktycznych wniosków wynikających z omawianego orzeczenia.
Przy ustalaniu stopnia przyczynienia się do powstania majątku wspólnego bierze się pod uwagę nie tylko wynagrodzenie za pracę, działalność gospodarczą czy inne dochody.
Znaczenie ma również:
- wychowywanie dzieci,
- prowadzenie gospodarstwa domowego,
- organizowanie życia rodziny,
- sposób wykorzystywania zarobionych pieniędzy,
- możliwości zawodowe i zarobkowe każdego z małżonków,
- przyjęty przez małżonków model funkcjonowania rodziny.
Kodeks rodzinny i opiekuńczy nakazuje uwzględniać osobistą pracę przy wychowaniu dzieci i w gospodarstwie domowym wprost w art. 43 § 3 k.r.o.
W omawianej sprawie sądy uwzględniły, że żona zajmowała się dziećmi i w zasadniczym zakresie prowadziła gospodarstwo domowe, jednocześnie osiągając dochody odpowiednie do swoich możliwości zawodowych. Sąd Najwyższy wskazał w tym kontekście, że o stopniu przyczynienia się do majątku świadczą „nie tylko osiągnięcia czysto ekonomiczne”.
Czy większe zarobki dają prawo do większej części majątku?
Nie, nie automatycznie.
To jeden z najczęstszych problemów, z którymi spotykamy się w sprawach o podział majątku po rozwodzie.
Małżonek może przez wiele lat osiągać kilkukrotnie większe dochody, a mimo to sąd może uznać, że udziały w majątku wspólnym pozostają równe.
Przykładowo sytuacja, w której jeden małżonek rozwija karierę zawodową, podczas gdy drugi ogranicza aktywność zawodową, ponieważ prowadzi dom i zajmuje się wspólnymi dziećmi, nie oznacza sama w sobie, że osoba zarabiająca więcej „wypracowała” większy udział w majątku.
Właśnie taki szeroki sposób rozumienia przyczyniania się do majątku wspólnego potwierdza utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego. Podobne stanowisko SN przedstawił m.in. w postanowieniu z 24 marca 2026 r., sygn. I CSK 535/25.
Kiedy można skutecznie żądać nierównego podziału majątku?
Zupełnie inaczej może być w sytuacji, w której jeden z małżonków mimo realnych możliwości świadomie i uporczywie nie przyczyniał się do zaspokajania potrzeb rodziny albo trwonił majątek.
W praktyce w sprawach o ustalenie nierównych udziałów analizowane mogą być m.in. przypadki:
- uporczywego uchylania się od pracy mimo możliwości jej wykonywania,
- przeznaczania znacznej części dochodów wyłącznie na własne potrzeby,
- trwonienia wspólnych pieniędzy,
- wyzbywania się majątku,
- nieuzasadnionego zadłużania rodziny,
- rażącego i długotrwałego braku uczestnictwa w tworzeniu majątku mimo posiadanych możliwości.
Każda sprawa wymaga jednak indywidualnej analizy. Sam fakt, że jeden małżonek zarobił w czasie małżeństwa większą sumę pieniędzy, zazwyczaj nie wystarczy do uzyskania np. 70, 80 czy 90 proc. majątku.
Rozwód a podział majątku – czy trzeba prowadzić dwie sprawy?
Nie zawsze.
Na podstawie art. 58 § 3 k.r.o. sąd może dokonać podziału majątku już w wyroku rozwodowym, jeżeli przeprowadzenie takiego podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu rozwodowym.
W bardziej skomplikowanych sprawach – przykładowo gdy strony spierają się o wartość domu, przedsiębiorstwa, nakłady z majątku osobistego, kredyty, rozliczenia finansowe albo nierówne udziały – podział majątku jest najczęściej przedmiotem odrębnego postępowania.
Dlatego strategię dotyczącą rozwodu i podziału majątku warto rozważyć łącznie jeszcze przed wniesieniem pozwu rozwodowego.
Decyzje dotyczące sposobu gromadzenia dowodów już na etapie sprawy rozwodowej mogą mieć później istotne znaczenie w postępowaniu majątkowym.
Jakie dowody są ważne w sprawie o nierówne udziały?
Sprawy o podział majątku nie ograniczają się do ustalenia, kto ile zarabiał.
W zależności od konkretnej sytuacji istotne mogą być dokumenty bankowe, zeznania świadków, dokumentacja dotycząca dochodów i działalności gospodarczej, umowy, historia kredytów, dowody ponoszenia wydatków na rodzinę, dokumentacja dotycząca nabywania poszczególnych składników majątku czy dowody dotyczące źródeł finansowania inwestycji.
Jeżeli jeden z małżonków domaga się nierównych udziałów, szczególnie istotne jest odpowiednie sformułowanie twierdzeń i wniosków dowodowych dotyczących całego okresu trwania wspólności majątkowej.
Adwokat rozwodowy Żory – rozwód i podział majątku
Sprawa rozwodowa bardzo często nie kończy faktycznego sporu pomiędzy byłymi małżonkami. Kolejnym etapem pozostaje ustalenie, co wchodzi do majątku wspólnego, jaka jest wartość poszczególnych składników, komu mają zostać przyznane oraz jakie spłaty powinny nastąpić.
Kancelaria Adwokacka Adwokaci Bolesławscy w Żorach prowadzi sprawy z zakresu prawa rodzinnego, w tym sprawy rozwodowe oraz postępowania dotyczące podziału majątku wspólnego.
Pomoc adwokata może obejmować zarówno analizę sytuacji jeszcze przed rozpoczęciem sprawy, przygotowanie pozwu o rozwód lub wniosku o podział majątku, jak również reprezentację przed sądem i ocenę możliwości wystąpienia o ustalenie nierównych udziałów.
Jeżeli planujesz rozwód w Żorach, jesteś już w trakcie postępowania rozwodowego albo chcesz przeprowadzić podział majątku po rozwodzie, warto wcześniej przeanalizować nie tylko skład majątku, lecz również sposób jego powstania oraz dowody, które mogą mieć znaczenie dla przyszłego postępowania.
Najczęściej zadawane pytania
Czy po rozwodzie majątek zawsze dzielony jest po połowie?
Zasadą są równe udziały małżonków, jednak art. 43 § 2 k.r.o. pozwala z ważnych powodów żądać ustalenia nierównych udziałów. Konieczne jest jednak spełnienie przesłanek określonych w tym przepisie.
Czy jeśli mąż zarabiał więcej od żony, dostanie większą część majątku?
Nie automatycznie. Sama różnica w wynagrodzeniach nie uzasadnia nierównych udziałów. Sąd bierze pod uwagę całokształt starań małżonków, w tym wychowywanie dzieci i prowadzenie gospodarstwa domowego.
Czy zajmowanie się dziećmi jest traktowane jako wkład w majątek wspólny?
Tak. Art. 43 § 3 k.r.o. wprost nakazuje uwzględniać osobistą pracę przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym.
Czy podział majątku można przeprowadzić podczas rozwodu?
Tak, ale sąd rozwodowy dokona podziału, jeżeli nie spowoduje to nadmiernej zwłoki w postępowaniu. W bardziej skomplikowanych przypadkach podział majątku jest prowadzony w odrębnej sprawie.
Czy można żądać 70, 80 albo 90 proc. majątku wspólnego?
Można zgłosić żądanie ustalenia udziałów w odpowiedniej proporcji, ale trzeba wykazać ustawowe podstawy odejścia od zasady równych udziałów. Sam fakt uzyskiwania wyższych dochodów nie jest wystarczający.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie. Stan prawny: wrzesień 2026 r.
Adwokaci Bolesławscy